زمانی که می‌خواهید یک کسب‌و‌کار را راه‌اندازی کنید، اولین نکته‌ای که به ذهنتان می‌رسد این است که چگونه بفروشیم. مهم‌ترین موضوع در تولید یک محصول، حس رضایت و کیفیتی است که مخاطب تجربه می‌کند. به یاد داشته باشید، کسب‌و‌کار شما تجربه استفاده از یک محصول را می‌فروشد و با بررسی آن، می‌توانید هر مشتری را یک بازاریاب در نظر بگیرید. اما بازاریابی چیست و چگونه به کمک کسب‌وکارها می‌آید؟ در ادامه همراه باشید تا درباره تاریخچه بازاریابی، بهترین تعریف بازاریابی و انواع مدل‌های آن‌ بیشتر به شما بگوییم.

تاریخچه بازاریابی چیست؟

از زمانی که مردم چیزی برای فروش داشته‌اند، بازاریابی هم انجام می‌شده‌ است. این روش طی هزاران سال صیقل خورده و امروزه به دو دسته آنلاین و آفلاین تقسیم شده است. در حقیقت انقلاب صنعتی راه را برای شکل‌های مدون‌تر تبلیغات و خرده‌فروشی خدمات هموار کرد.

روند بازاریابی از دهه‌های گذشته تابه‌حال به صورت تبلیغات چاپی (سال 1450)، مجلات (دهه1730)، پوسترها (سال 1839)، بیلبوردها (سال 1867)، تبلیغات رادیویی (سال 1922)، تبلیغات تلویزیونی (سال 1941)، بازاریابی از راه دور (دهه 1950)، تبلیغات موبایلی (مابین دهه‌های 1970 تا 1994)، بازاریابی از طریق جستجو در گوگل (سال 1995)، وبلاگ‌نویسی (سال 1998)، پرداخت در ازای کلیک PPC (سال 2000)، رسانه‌های اجتماعی (سال 2003) و گوگل آنالیتیکس در سال 2005 بوده است.

بهترین تعریف بازاریابی کدام است؟

با توجه به تاریخچه بازاریابی ، مفهوم آن به دسته‌ای از فعالیت‌ها گفته می‌شود که هر کسب‌و‌کاری برای ارتقا و پیشرفت در خرید و فروش یک محصول انجام می‌دهد. این روش شامل تبلیغات، فروش و تحویل محصولات به مصرف کنندگان می‌شود. کارشناسان بازاریابی در هر کسب‌و‌کار مسئول جلب توجه مخاطبان کلیدی و تبدیل آن‌ها به مشتریان بالقوه هستند. این تبلیغات ممکن است شامل عبارات جذاب یا شعارها، بسته‌های هدیه به یاد ماندنی، طرح‌های گرافیکی و غیره باشد.

بازاریابی فرایند فروش به مصرف کنندگان و چرایی خرید محصولات شما است. این روش شامل فراهم‌سازی و جا انداختن مفهوم محصول برای مشتری، شناسایی افرادی که آن را خریداری می‌کنند و انتقال آن از طریق کانال‌های فروش می‌شود. مهم‌ترین نکته در بازاریابی موفق، پیدا کردن بهترین استراتژی بوده و شامل پیام، زمان و روشی که استفاده می‌کنید، می‌شود.

سه هدف اصلی بازاریابی شامل موارد زیر است:

  1. جلب توجه بازار هدف کسب‌و‌کارتان
  2. ترغیب یک مصرف کننده برای خرید محصولات شما
  3. فراهم سازی یک خرید خاص، آسان و کم‌خطر برای مشتری

اگر هدف کسب‌و‌کار شما فروش خدمات یا محصولات است، این روش دقیقا همان چیزی است که می‌تواند به شما کمک کند.

آمیخته بازاریابی یا 4P

بازاریابی ترکیبی از 4 کلمه محصول (Product)، قیمت (Price)، مکان توزیع (Place) و ترویج (Promotion) است که به اصطلاح به آن‌ها 4P و آمیخته بازاریابی می‌گویند که بازاریابی با کنار هم قرار گرفتن این چهار عنصر معنی پیدا می‌کند. با ترکیب این 4 عنصر می‌توانید یک اثر هنری خلق کنید، چیزی که مشتری بالقوه از دیدن آن لذت می‌برد. اگر بخواهیم بهترین تعریف بازاریابی را انتقال دهیم، بهتر است بگوییم این روش در ابتدایی‌ترین سطح خود، به دنبال تطابق محصولات و خدمات یک سازمان با مشتریانی است که به آن محصول در بازار نیاز دارند.

آیا از هوش مصنوعی در بازاریابی محتوایی باید استفاده شود؟
بخوانید

۱. محصول

محصول به چیزی گفته می‌شود که هر کسب‌و‌کار برای مشتریان خود ارائه می‌دهد. محصول باید با بررسی نیازهای مخاطب در بازار تولید شود و با برآورده کردن این نیازها، تقاضا را بالا ببرد. قبل از اینکه یک کمپین مناسب برای بازاریابی محصول ایجاد شود، بازاریابان باید درک کنند که چه کالایی قرار است به فروش برسد؟ چگونه از رقبای خود متمایز می‌شود؟ آیا این محصول می‌تواند با یک محصول دیگر و خط تولید آن هم‌پوشانی داشته باشد؟ و در نهایت آیا محصول جایگزینی در بازار برای آن وجود دارد یا خیر؟

۲. قیمت

قیمت یک محصول رابطه مستقیم با میزان فروش آن کسب‌و‌کار دارد. سازمان‌ها هنگام تعیین قیمت نهایی باید قیمت هر واحد محصول، هزینه‌های بازاریابی و توزیع را در نظر بگیرند. یکی از موارد مهمی که در قیمت‌گذاری محصول باید به آن توجه شود، قیمت محصولات رقبا است. سپس بررسی کنید آیا قیمت پیشنهادی شما، باعث می‌شود تا مصرف‌کنندگان به فکر جایگزینی رقبایتان بیفتند؟

۳. مکان توزیع

مکان در واقع به نحوه توزیع محصول اشاره می‌کند. کسب‌وکار شما از چه طریقی محصول را به دست مصرف کنندگان می‌رساند؟ توزیع محصول می‌تواند با استفاده از دو روش انجام شود؛ ممکن است برای کسب‌و‌کارتان یک موقعیت مکانی در نظر بگیرید و مشتریان به شما مراجعه کنند یا از طریق رسانه‌های اجتماعی و وب‌سایت، فروش آنلاین انجام دهید. با توجه به پیشرفت تکنولوژی و راحتی مخاطب بسیاری از کسب‌و‌کارها از هر دو روش استفاده می‌کنند.

مشتریان شما باید بدانند در صورت خرید محصول چه چیزی را دریافت خواهند کرد؟ این محصول اگر در فروشگاه فروخته شود، مشتری می‌تواند آن را از نزدیک ببیند اما اگر به صورت دیجیتال در حال فروش آن هستید، بهتر است تمام اطلاعات محصول را در اختیار مصرف کننده بگذارید.

۴. ترویج

تبلیغات به عنوان پله نهایی، برای ترویج محصول در میان مصرف‌کنندگان استفاده می‌شود. این روش به شاخه‌های مختلفی تقسیم شده و شامل فعالیت‌هایی مانند فروش، روابط عمومی، بازاریابی مستقیم، جذب سرمایه‌گذار و بازاریابی چریکی می‌شود. تبلیغات با توجه به اینکه در کدام مرحله از چرخه عمر محصول قرار دارد متفاوت است. بازاریابان می‌دانند که مصرف‌کنندگان، قیمت و روش‌های توزیع محصول را با کیفیت آن مرتبط می‌دانند و هنگام تدوین استراتژی باید به آن اهمیت دهند.

مراحل بازاریابی با توجه به بهترین تعریف آن

کسب‌و‌کارها برای اطمینان از آماده بودن محصولات یا خدمات خود، لازم است مراحل مختلفی را طی کنند. این مراحل به 4 دسته زیر تقسیم می‌شوند:

۱. ایده

با توجه به بهترین تعریف بازاریابی و تاریخچه آن ، این روند زمانی شروع می‌شود که ایده‌ای را برای یک محصول یا خدمات در نظر بگیرید. قبل از تولید محصول یا خدمات، هر کسب‌و‌کار باید با استفاده از تفکر عمیق و جستجو در منابع مختلف، به این درک برسد که چه چیزی می‌فروشد، چه تعداد تولید خواهد کرد، نحوه بسته‌بندی آن چگونه است و چطور به مصرف‌کنندگان ارائه می‌شود.

چطور یک کپی رایتر موفق باشیم؟
بخوانید

۲. تحقیق و آزمایش

قبل از اینکه ایده خود را عمومی کنید و همه از آن باخبر شوند، باید تحقیقات و آزمایشات مختلفی را انجام دهید و با مطالعه تاریخچه بازاریابی و بهترین تعریف آن، برای موفقیت محصول خود تلاش کنید. بخش‌های تشکیل دهنده واحد بازاریابی در هر کسب‌و‌کار، محصولات را با مطالعه نظرسنجی‌ها و بازخوردهای مختلف آزمایش می‌کنند.

انجام این کار باعث می‌شود تا بازاریابان بتوانند علاقه مصرف‌کنندگان را ارزیابی کرده، ایده‌های محصول را نهایی و در نهایت قیمت آن را تعیین کنند. تحقیق در مورد رقبایتان می‌تواند به شما در تعیین قیمت بهینه و تولید ایده‌هایی برای حفظ جایگاه برند در بازار کمک کند.

۳. تبلیغات

اطلاعاتی که در بخش تحقیق و آزمایش به دست می‌آورید، به شما در تعیین استراتژی بازاریابی و ایجاد کمپین‌های تبلیغاتی بر مبنای بهترین تعریف بازاریابی کمک می‌کند. کمپین‌ها می‌توانند شامل رسانه‌های مختلف، رویدادها و سمینارها، تبلیغات مستقیم، روابط عمومی و سرمایه‌گذاری بر روی موارد مختلف شوند. قبل از شروع تبلیغات، معیارهایتان را برای تشکیل کمپین در نظر بگیرید تا بتوانید آن را ارزیابی کنید.

۴. فروش

مشخص کنید که می‌خواهید محصولتان را کجا و چگونه بفروشید؟ برای مثال بعضی از کسب‌و‌کارها، کالای مصرفی خود را به عمده فروشان می‌فروشند و بعضی دیگر خرده فروش هستند. در اولین قدم مخاطبتان را مشخص کنید و به یاد داشته باشید کانال‌های توزیع و فروش شما، بر روی کسانی که محصولات را می‌خرند، نوع خرید و نحوه خرید آن‌ها تاثیر می‌گذارد.

انواع مدل‌های بازاریابی را بشناسید

در ادامه بعضی از رایج‌ترین مدل‌های بازاریابی را به شما معرفی می‌کنیم که متناسب با نیاز کسب‌وکار خود می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید.

  • بازاریابی تاثیرگذار یا Influencer Marketing

این روش به صورت آنلاین انجام می‌شود و به نام بازاریابی تاثیرگذار هم شناخته شده است. در این روش، شما از تاثیر یک فرد بر روی مخاطبانش برای تبلیغ محصول یا خدماتتان استفاده می‌کنید. اینفلوئسرها بر خلاف افراد مشهور، می‌توانند در هر نقطه و در هر شغلی مشغول باشند. چیزی که آن‌ها را تاثیرگذار می‌کند، پیگیری‌های گسترده آن‌ها در وب و شبکه‌های اجتماعی با در نظر گرفتن بهترین تعریف بازاریابی در مواقع مختلف است. یک اینفلوئسر می‌تواند یک عکاس مشهور باشد یا یک وبلاگ نویس خوب که در توییتر فعالیت می‌کند. در هر صنعت افراد با نفوذ و تاثیر‌گذاری وجود دارند و شما لازم است با توجه به کسب‌و‌کارتان آن‌ها را پیدا کنید.

  • بازاریابی روابط عمومی یا Relationship Marketing

این مدل بر اطمینان از رضایت مشتری، وفاداری به برند، ایجاد روابط عمیق‌تر و معنادار با مشتریان متمرکز می‌شود. بازاریابی روابط عمومی روی خرید، فروش و معاملات متمرکز نیست، بلکه بیشتر به دنبال لذت بردن مشتریان و در نتیجه تجربه آن‌ها از کسب‌و‌کار شما متمرکز است.

  • بازاریابی ویروسی یا Viral Marketing
آیا تیم و اهداف بازاریابی محتوایی شما در راستای هم است؟
بخوانید

مدل ویروسی به معنای ایجاد علاقه با در نظر گرفتن بهترین تعریف بازاریابی است. همان‌طور که قصه علاقه شازده کوچولو به گل کوچکش در تمام جهان پیچیده است، این روش هم با ایجاد علاقه و فروش بالقوه مانند ویروس در بین افراد پخش می‌شود. کاربران خودشان برای محصول شما تبلیغ می‌کنند و فروش از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود. رسانه‌های اجتماعی به دلیل سرعت و سهولت، بهترین بستر این مدل هستند. در انجام این روش ممکن است قسمت اعظمی از تبلیغات به دست کاربران بیفتد و در نتیجه پیام محصول به درستی به مخاطبان دیگر نرسد.

  • بازاریابی سبز یا Green Marketing

به فرایند تبلیغ محصولات یا خدمات مبتنی بر مزایای زیست محیطی آن‌ها اشاره دارد. محصولات معرفی شده با استفاده از این روش، ممکن است سازگار با محیط زیست باشند یا با به‌ کار بردن شیوه‌های مختلف، سازگار شوند. برای مثال در ساخت لوازم آرایش، محصولات نهایی بر روی حیوانات آزمایش می‌شوند. بعضی از برندها با استفاده از یک لوگو به مشتریانشان اطمینان می‌دهند از این روش استفاده نکرده و برای حفظ محیط زیست در تلاش هستند. معمولا این لوگو به شکل یک خرگوش سبز روی محصولاتی که از این روش استفاده نمی‌کنند قرار می‌گیرد.

  • بازاریابی کلمات کلیدی یا Keyword Marketing

این نوع از بازاریابی شامل قرار دادن کلمات کلیدی و عبارات خاص در مقابل کاربرانی است که آن کلمه را جستجو می‌کنند. مزیت اصلی این روش با در نظر گرفتن بهترین تعریف بازاریابی به کارشناسان این امکان را می‌دهد تا پیام مناسب را در زمان مناسب به افراد مناسب برسانند.

  • بازاریابی چریکی یا Guerilla Marketing

بعید نیست با شنیدن این کلمه، به یاد جنگ‌های چریکی بیفتید. در واقع این دو شباهت‌های بسیاری به یکدیگر دارند و هر دو از روش کمین کردن، هدف گرفتن و حمله استفاده می‌کنند. بازاریابی چریکی بیشتر روی عنصر تعجب مانور می‌دهد. با این روش می‌توانید از تکنیک‌های غیرمتعارف استفاده کنید و در جریان روزمره افراد وارد شوید. برای مثال در توییتر می‌توانید کلمات کلیدی کسب‌و‌کارتان را جستجو کرده و سپس در صحبت‌های روزمره کاربران در مورد آن کلمات مداخله کنید. برای مثال اگر در توییتر از فیلم مورد علاقه خودتان با کسی صحبت کنید، ممکن است فیلیمو هم به توییت شما پاسخ داده و به تماشای آن در برنامه فیلیمو دعوتتان کند.

سخن پایانی

تبلیغات فقط یکی از فاکتورهای بازاریابی برای برند شما است. با در نظر گرفتن بهترین تعریف بازاریابی روند آن با ایده دادن شروع می‌شود و تا زمانی که محصول شما در دستان مصرف‌کننده باشد، ادامه پیدا می‌کند. حتی پس از خرید محصول، این روند تمام نمی‌شود، در این مرحله باید برای حس رضایت و وفاداری مشتریانتان تلاش کنید و با روش‌های مختلف، اعتماد آن‌ها را به دست آورید.

منبع